Tiroid  Ultrasonu Nedir? 

Ultrason güvenli ve ağrısız bir radyoloji tetkikidir. Ses dalgalarını kullanarak vücudun görüntülerini oluşturur.   Ultrason incelemeleri, iyonize radyasyon kullanmaz yani hasta radyasyona maruz kalmaz . Ultrason görüntüleri gerçek zamanlı görüntüler olduğundan , vücudun iç organlarının yapısını , hareketini ve kan damarlarından akan kanı gösterebilir.


Ultrason görüntülemesi hekimlerin tıbbi durumları teşhis ve tedavi etmesine yardımcı olan, invazif olmayan bir tıbbi görüntüleme tekniğidir.
Tiroid ultrasonu tiroid bezinin ve boyundaki komşu yapıların görüntülenmesidir . Tiroid bezi, köprücük kemiklerinin hemen yukarısında boynun önünde yer alır ve bir kelebek gibi boynun her iki tarafında bir lob bulunur. Vücutta bulunan ve hormonları kan dolaşımına gönderen dokuz endokrin bezden biridir.


Tiroid bezi tiroid hormonunu yapar, bu da kalbin ne kadar hızlı attığı dahil olmak üzere çeşitli vücut fonksiyonlarını düzenlemeye yardımcı olur. Deri yüzeyinde hissedilebilecek ya da sadece ultrason ile tesbit edilebilecek  nodüllerin gelişmesi çok yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık % 5-10’unda tiroidlerinde bir doktorun muayenede belirleyebileceği noduller tesbit edilir. Bunlara palpable nodüller denir. Palpable olmayan yani ciltten muayene ile tesbit edilemeyn nodullere ultrason çok hassastır ve hissedilemeyen nodülleri çok net bir şekilde  gösterir. Bazı yaş gruplarında nodüller örneğin erişkinlerin yüzde 70’inde ultrasonda tesbit edilir. Bunların büyük çoğunluğu, herhangi bir sağlık riski taşımayan tiroid dokusunun iyi huylu nodulleridir. Bunların az bir kısmı ise tiroidin gerçek tümörleridir , daha ileri tanı veya tedavi gerektirebilir.


Tiroid ultrasonu nun yaygın kullanım alanları nelerdir?


Boyunda görülen bir şişliğin  tiroid bezinden mi yoksa diğer  komşu yapılardan mı kaynaklandığını öğrenmek için.
Tiroid nodüllerinin görünümünü analiz etmek , daha yaygın görülen benign nodül olup olmadıklarını veya nodülün biyopsi gerektiren özelliklere sahip olup olmadığını belirlemek. Biyopsi gerekirse, ultrason kılavuzluğunda ince iğne aspirasyonu biyopsinin doğruluğunu artırmaya yardımcı olmak.
Fizik muayenede hissedilen bir veya daha fazla nodülü olan hastalarda bunlara ek başka nodül aramak
Bir tiroid nodülünün zamanla ne ölçüde büyüdüğünü takip etmek  için kullanılır. 
Ultrason, gerçek zamanlı görüntüler sağladığı için, tiroid iğne biyopsileri gibi prosedürlere rehberlik etmek için de kullanılabilir. Ultrason ayrıca bir kateter veya başka bir drenaj cihazının yerleştirilmesi sırasında  yönlendirme için kullanılabilir.


Tiroid ultrasonuna nasıl hazırlamalıyım?


Ultrason muayeneniz için rahat, bol giysiler giymelisiniz. İncelenecek bölgedeki tüm kıyafet ve takıları çıkarmanız gerekebilir.

Başka bir hazırlık gerekli değildir.

Ultrason muayeneleri harekete çok duyarlıdır ve hareketli veya ağlayan çocuk muayene sürecini uzatabilir. Sorunsuz bir muayene sağlamak için, genellikle yapılacak işlem hakkında   çocuğa muayene öncesinde açıklama yapılması yardımcı olur. Kitapları, küçük oyuncakları, müzikleri veya oyunları getirmek çocuğun dikkatini dağıtmaya ve zamanı hızlı bir şekilde geçirmeye yardımcı olabilir.


Tiroid ultrasonu  nasıl uygulanıyor?


Muayene masasında yüz yukarı bakacak şekilde konumlandırılacaksınız.
Tiroid ultrason muayenesinde taranacak alanı genişletmek için omuzların arkasına bir yastık konulabilir. Bu özellikle çene ve göğüs arasında çok az yer olan küçük çocuklar  için daha önemlidir.
Muayene masasına yerleştirildikten sonra, radyolog incelenen vücut bölgesine su bazlı bir jel uygulayacaktır.


Ultrason muayeneleri ağrısızdır ve çoğu hasta tarafından kolayca tolere edilir. Tiroid ultrasonu genellikle 20 dakika içerisinde tamamlanır. Muayene tamamlandığında, ultrason görüntüleri gözden geçirilirken giyinmeniz ve sonuçlar beklemeniz istenebilir.
Ultrason muayenesinden sonra normal yaşantınıza kaldığınız yerden devam edebilirsiniz.


Tiroid ultrasonunun yararları ve riskleri nelerdir?


Ultrason yaygın olarak kullanılan, kullanımı kolay ve diğer görüntüleme yöntemlerinden daha ucuzdur. Ultrason görüntüleme son derece güvenlidir ve herhangi bir iyonlaştırıcı radyasyon kullanmaz. Ultrason  röntgen görüntüleri üzerinde iyi görünmeyen yumuşak dokuların net olarak görüntülenmesini sağlar. Ultrason, gerçek zamanlı bir görüntüleme olduğundan iğne biyopsileri ve sıvı aspirasyonu gibi minimal invaziv işlemler sırasında  yönlendirme yapmak için kullanılır.

Standart diyagnostik ultrason için , insanlar üzerinde bilinen hiçbir zararlı etki yoktur.

Tiroid ultrasonunun  sınırlamaları nelerdir?


Tiroid bezinde nodül tespit edilirse, radyolog nodüllerin özelliklerini inceleyecektir. Bazı özellikler, bir nodülün iyi huylu olduğunu düşündürür ve bazı özellikler  nodülün kötü huylu bir tümör olabileceğini düşündürür. Bazı durumlarda, radyolog benign ve malign kitle arasında kesin bir ayrım yapamaz . Bu durumda tiroid ince iğne biyopsisi ile histopatolojik değerlendirme gerekir. Bazı durumlarda nodulun boyut artışını tesbit etmek için 2-3 ay sonra kontrol tiroid ultrason incelemesi gerekebilir. 

Tiroid ultrason incelemesi ile tiroid fonksiyonunu belirlemek mümkün değildir – yani tiroid bezinin çalışması  az mı , normal mi yoksa fazla mı anlaşılamaz. Bunun tespit edilmesi için doktorunuz kan testi veya tiroid sintigrafisi tetkiki isteyebilir.

Dr.Abdullah Cevahir
Radyoloji Uzmanı
Hekimoğlu Görüntüleme ve Tanı Merkezi

Yorumlar

Görüşlerinizi bildiriniz.