Meme MR’ı nedir, hangi durumlarda Meme MR çekimi yapılır ?
Meme MR, memenin manyetik rezonans görüntülemesi veya meme MR – meme kanseri ve memedeki diğer anormallikleri tespit etmek için kullanılan memenin ayrıntılı değerlendirilmesini sağlayan görüntüleme tetkikidir. Meme mr, mamografi veya ultrason gibi diğer görüntüleme yöntemleri ile elde edilemeyen pek çok ayrıntılı bilgiler sunar.
Mamografi, meme için özel olarak tasarlanmış röntgen cihazlarıyla yapıldığı gibi, meme MR da özel ekipman gerektirir. Bu MR makinesinde, meme görüntülemesi için meme koili adı verilen özel bir cihaz bulunur.
MR, vücudun çok ayrıntılı, kesitsel görüntülerini oluşturmak için radyasyon yerine güçlü mıknatıslar kullanır. MR cihazı , sanki biri vücudunuzun bir parçasına önden, yandan veya başınızın üstünden bakıyormuş gibi birçok açıdan kesitsel görüntülerini oluşturur. MR, diğer görüntüleme yöntemleri kullanılarak bazen görülmesi zor olan vücudun yumuşak doku bölümlerinin ayrıntılı görüntülerini oluşturur.
Mamografiden veya meme ultrasonundan farklı olarak, meme MR işlemi sırasında görüntü alınmadan önce damar yoluyla kontrast boya enjekte edilmesini gerektirir. Bu kontrast madde memede bulunan anormal bölgelerin görülmesini kolaylaştırır.
Meme MR genellikle aşağıdaki durumlarda gerçekleştirilir:
Meme kanseri tanısı alan hastalarda ileri değerlendirme gereken durumlarda ; kitlenin büyüklüğünü ve göğüs duvarı kaslarına yayılımı olup olmadığını belirleyebilmek için, Aynı memede ve diğer memede ikinci bir tümor odağı varlığını araştırmak için meme MR yapılması gerekir.
Meme kanseri kuşkusu olan, ancak mamografi ve ultrason gibi diğer tetkiklerle açıklığa kavuşturulamayan durumlarda; bazen mamografide görülen bir anormallik, yalnızca ek mamografi ve ultrason ile yeterli şekilde değerlendirilemez. Bu nadir durumlarda, süpheli lezyonun biyopsiye ihtiyacı olup olmadığını kesin olarak belirlemek için MR kullanılabilir.
Meme implantlarının değerlendirilmesinde ; meme MR memenin silikon implantlarında rüptür yada sızıntıyı en iyi değerlendiren görüntüleme yöntemidir.
Meme kanseri için yüksek riskli olan hastalarda meme kanser taramasında; meme kanseri için yüksek risk taşıyan hastalara örnek verecek olursak , anne , kız kardeş , teyze , kuzen gibi yakın akrabalarda meme kanseri öyküsü olan hastalar . Bu yakın akrabalarda yumurtalık kanseri öyküsü olmasıda yüksek riskli gruba girmektedir. Radyologunuz veya birinci basamak hekiminiz aile geçmişinize bakarak meme MR taramasının sizin için uygun olup olmadığını belirleyebilir.
Koltuk altı lenf bezinde kanser yayılımı saptanan, ancak diğer meme tetkiklerinde kanseri tespit edilemeyen hastalarda
Meme kanseri tedavisini takip eden yıllarda operasyon bölgelerinin değerlendirilmesi operasyon bölgesinde operasyona bağlı bir skar dokusu mu yoksa kanserin nüksüne bağlı bir değişlik olup olmadığı konusunda meme MR bize değerli bilgiler verir.
Operasyondan önce kemoterapi alan hastalarda kemoterapi tedavisinin ardından ; bazı durumlarda meme kanseri, ameliyatla çıkarılmadan önce kemoterapi ile tedavi edilir. Bu durumlarda, MR genellikle kemoterapi sayesinde tümörün nekadar küçüldüğünü değerlendirmek için yapılır.
Meme için temel görüntüleme yöntemleri mamografi ve ultrason dur. Ancak yukarıda belirtilen, ileri ve daha ayrıntılı değerlendirme gerektiren bazı durumlarda doktorunuz Meme MR’ı isteyebilir.
Meme MR çekimi öncesi bir hazırlık gerekli midir?
Meme emarı için bir ön hazırlık yoktur. Aç kalmanız gerekmez. Aksi söylenmedikçe kullandığınız ilaçları incelemenin yapılacağı gün kullanmaya devam edebilirsiniz.
Meme emarı ideal olarak adet döngüsünün başlangıcından sonra 2. haftada (7-14. günler arasında) gerçekleştirilmelidir. Hormon yerine koyma tedavisi alan hastalarda ise tedavi kesildikten 6 hafta sonra yapılmalıdır.
Meme emarının ameliyat sonrası 3-6 ay, radyoterapi tedavisi sonrası 9-18 ay beklendikten sonra gerçekleştirilmesi, tanısal hataları engelleme açısından daha uygundur.
Daha önce yapılmış mamografilere ait görüntü ve raporları, meme ultrasonografi raporlarınızı, daha önce gerçekleştirildiyse eski meme MR görüntü CD’si ve raporlarını, ameliyat geçirdiyseniz ameliyat ile ilgili bilgileri ve size uygulanan tedavilere ilişkin bilgileri inceleme sırasında yanınızda bulundurun. Bu, incelemenizin doğru şekilde planlanmasında ve daha sonra radyoloji uzmanı doktor tarafından doğru yorumlanmasında büyük önem taşımaktadır.
Meme MR çekimi nasıl yapılır ?
MR çekimi genellikle bir ayakta tedavi ortamında yapılır. Test sırasında kontrast madde enjekte edilebilmesi için önce kolunuza bir damar yolu açılarak işleme başlanacaktır.
Kollarınız başınızın üzerinde olacak şekilde dar, düz bir masaya yüz üstü yatacaksınız. Memeleriniz , sıkıştırılmadan çekim yapılabilmesi için masadaki bir açıklığa sarkacaktır. Radyoloji teknikeri , sizi rahat ettirmek ve hareket etmekten alıkoymak için yastıklar kullanabilir. Masa daha sonra uzun, dar bir tünelin içine kayar.
Diğer MR incelemelerinde olduğu gibi Meme emarı, ortasında hasta yatağının girdiği bir tünel olan, güçlü mıknatıs özelliğine sahip bir cihazda gerçekleştirilir. Hastalar, memeleri koil/sargı adı verilen bir cihaz içerisinde kalacak şekilde yüzüstü yatarlar.
Koil memelerinizi yerleştirmek ve sıkıştırma olmadan görüntülenmelerine izin vermek için açıklıklara sahiptir. Meme seviyesi cihazın orta kısmına gelecek şekilde hasta yatağı tünele ilerletilir ve inceleme bu pozisyonda gerçekleştirilir.
Test ağrısızdır, ancak dar tüpün içinde hareketsiz yatmanız gerekir. Testin belirli bölümlerinde nefesinizi tutmanız veya hareketsiz kalmanız istenebilir. Mıknatıs açılıp kapanırken makine, çamaşır makinesinin çıkardığı sese çok benzer şekilde yüksek sesle çarpma, tıklama ve vınlama sesleri çıkarabilir.
Toplam inceleme süresi ortalama 25 dakikadır; ancak duruma göre bu süre daha kısa ya da daha uzun olabilir. İnceleme boyunca hastanın hareketsiz bir şekilde yatması gerekmektedir.
İnceleme sırasında genellikle damardan kontrast madde adı verilen bir ilaç verilmektedir. Bunun için genellikle koldaki bir damar kullanılır.
Hastanın tüm işlem boyunca hareketsiz olarak durması gerekmektedir, zira hasta hareketi görüntü kalitesini belirgin olarak düşüren ve yorumlamayı güçleştiren ve bazan imkansız hale getiren birçok artefakta neden olmaktadır.
İşlem vücudun üst kısmı çıplak olarak ve sutyen çıkartılarak yapılır. Metal içeren kıyafetler, takı veya yabancı cisimler çıkarılmalıdır. Memeye özel koil kullanılması şarttır.
Meme MR sonuçları nasıl raporlanır?
Doktorlar, mamografi, meme ultrasonu ve meme MR sonuçlarını tanımlamak için aynı standart sistemi kullanır. Bu sistem ( Meme Görüntüleme Raporlama ve Veri Sistemi veya BI-RADS olarak adlandırılır ) sonuçları 0’dan 6’ya kadar numaralandırılmış kategorilere ayırır.
Doktorlar sonuçları bu kategorilere ayırarak, aynı kelimeleri ve terimleri kullanarak bir meme MRG’sinde bulduklarını tanımlayabilirler. Bu, bu test sonuçları hakkında iletişim kurmayı ve testlerden sonra takip etmeyi çok daha kolay hale getirir.
Bu tür görüntüleme testlerinin her biri için kategoriler aynı olsa da, bu testlerden sonra önerilen sonraki adımlar farklı olabilir.
Mamografi , meme kanseri taraması için standart bir testtir ve yüksek hastalık riski taşıyan kadınlarda meme kanserini saptamak veya ekarte etmek için meme manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ile birlikte kullanılabilir.
Mamografi ve meme ultrasonu ile birlikte kullanılan MR, faydalı bir tanı aracı olabilir. Son araştırmalar, MRG’nin bazen mamografi ile gözden kaçan bazı küçük meme lezyonlarını tesbit edebildiğini bulmuştur. Ayrıca meme implantı olan kadınlarda ve yoğun meme dokusuna sahip olma eğiliminde olan genç kadınlarda meme kanserini tespit etmeye yardımcı olabilir. Mamografi bu durumlarda o kadar etkili olmayabilir. MRG’ler radyasyon kullanmadığından, 40 yaşından küçük kadınları taramak ve meme kanseri riski yüksek olan kadınlara yönelik yıllık tarama sayısını artırmak için kullanılabilir.
Mamografiye göre belirgin avantajları olmasına rağmen, meme MRG’nin potansiyel sınırlamaları da vardır. Örneğin, gereksiz meme biyopsilerine yol açabilecek kanserli anormallikler arasındaki farkı her zaman ayırt edemez. Buna genellikle “yanlış pozitif” test sonucu denir.
Meme MR, mamogramların gözden kaçırdığı çok küçük kanserleri tespit edebilir. Mamografi meme kanseri taramasında standart olmaya devam ederken, yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda kanserlerin yüzde 40’ını kaçırabilir.