Daha çok BT  olarak bilinen bilgisayarlı tomografi, geleneksel röntgenler gibi, vücudun içinden çok sayıda  görüntü veya resim üreten radyolojik bir tetkiktir.

BT çekimi sırasında oluşturulan kesitsel görüntüler çoklu düzlemlerde yeniden biçimlendirilebilir ve hatta üç boyutlu görüntüler bile oluşturabilir. Bu görüntüler bir bilgisayar monitöründe izlenebilir, filme basılabilir  veya bir CD veya DVD’ye aktarılabilir.

İç organların, kemiklerin, yumuşak doku ve kan damarlarının BT görüntüleri, geleneksel yumuşak ışınlardan, özellikle yumuşak dokulardan ve kan damarlarından daha fazla ayrıntı sağlar.

Vücudun bilgisayarlı tomografi taramalarını oluşturmak ve yorumlamak için özel ekipman ve uzmanlığı kullanan radyologlar , kanser, kardiyovasküler hastalıklar, bulaşıcı hastalıklar, apandisit, travma ve kas-iskelet sistemi hastalıkları gibi sorunları daha kolay teşhis edebilirler .

Bilgisayarlı Tomografi yaygın kullanımları nelerdir?

  • Göğüs, karın ve pelvis muayenesi için en hızlı ve en doğru incelemelerden  biri çünkü her doku türünün ayrıntılı, kesitsel görüntüsünü sunar.
  • Motorlu taşıt kazası gibi travma nedeniyle yaralanan hastaları incelemek için kullanılır.
  • Göğüs veya karın ağrısı veya solunum zorluğu gibi akut semptomları olan hastalarda yapılır.
  • Göğüs, karın ve pelvis,   akciğer, karaciğer, böbrek, yumurtalık ve pankreas kanserleri gibi kanserlerin tespit edilmesinde genellikle en iyi yöntemdir . Hekimin bir tümörün varlığını doğrulamasını, boyutunu ölçmesini, kesin konumunu tanımlamasını ve yakındaki diğer dokularla ilişkisinin derecesini belirlemesini sağladığı için en iyi yöntem olarak kabul edilir.
  • İnme, böbrek yetmezliği ve hatta ölüme neden olabilecek vasküler hastalıkların tespitinde, tanısında ve tedavisinde önemli rol oynayan bir muayenedir. BT çekimi  yaygın olarak pulmoner emboli (akciğer damarlarında bir kan pıhtısı) ve aort anevrizmalarını değerlendirmek için kullanılır.

Pediatrik hastalarda BT çekimi :

  • Lenfoma
  • Nöroblastom
  • Böbrek tümörleri
  • Kalp, böbrek ve kan damarlarının konjenital malformasyonları
  • Kistik fibroz
  • Akut apandisit komplikasyonları
  • Pnömoni komplikasyonları
  • Enflamatuar barsak hastalığı
  • Ağır yaralanmalar

Radyologlar ve radyasyon onkologları sıklıkla BT incelemesini şunları yapmak için kullanırlar:

  • Travma durumlarında akciğerlere, kalbe ve damarlara, karaciğere, dalağa, böbreklere, bağırsaklara veya diğer iç organlara verilen zararları hızlı bir şekilde tanımlamak.
  • Biyopsi ve apse drenajları ve minimal invaziv tümör tedavileri gibi diğer prosedürleri yönlendirmek.
  • Organ nakli veya gastrik bypass gibi cerrahi sonuçları planlamak ve değerlendirmek.
  • Kemoterapiye cevabı izlemenin yanı sıra, tümörler için radyasyon tedavilerini aşamalandıramak, planlamak.

Bilgisayarlı tomografiye nasıl hazırlanmalıyım?

Mücevherler, gözlükler, takma dişler ve saç tokaları dahil metal nesneler BT görüntülerini etkileyebilir ve evde bırakılmalı veya incelemeden önce  çıkartılmalıdır.   Kadınlardan  metal içeren sütyenleri çıkarmaları istenecek. Mümkünse, piercingleri çıkarmanız istenebilir.

BT çekiminde  kontrast madde kullanılacaksa, önceden birkaç saat boyunca hiçbir şey yememeniz veya içmemeniz istenecektir . Aldığınız tüm ilaçlar ve alerjiniz varsa doktorunuza bilgi vermelisiniz. Kontrast maddeye bilinen bir alerjiniz varsa, doktorunuz alerjik reaksiyon riskini azaltmak için ilaçlar   reçete edebilir.

Ayrıca doktorunuza son hastalıklar veya diğer tıbbi durumlar ve kalp hastalığı, astım, diyabet, böbrek hastalığı veya tiroid problemleri öyküsü olup olmadığını bildiriniz.  Hamile olma ihtimalleri varsa, kadınlar her zaman hekimlerini ve BT teknisyenini bilgilendirmelidir.

BT çekimi  nasıl yapılır?

Birçok yönden BT çekimi  diğer röntgen muayenelerine çok benzer şekilde çalışır. BT taramasıyla, çok sayıda röntgen ışını ve bir dizi elektronik röntgen dedektörü etrafınızda dönerek vücudunuzda emilen radyasyon miktarını ölçer. Bazen muayene masası tarama sırasında hareket eder, böylece x-ışını ışını spiral bir yol izler.  Görüntü dilimleri bilgisayar yazılımı tarafından yeniden birleştirildiğinde, sonuç vücudun iç kısmının çok ayrıntılı çok boyutlu bir görüntüsünü oluşturur.

Dedektör teknolojisindeki gelişmeler, neredeyse tüm BT tarayıcılarının tek bir dönüşle birden fazla dilim elde etmesini sağlar. Çok kesit BT veya multislice BT olarak adlandırılan bu tarayıcılar, daha ince dilimlerin daha kısa sürede elde edilmesine izin vererek daha ayrıntılı ve ek görüntüler  sağlar.

Modern BT tarayıcılar o kadar hızlıdır ki, vücudun büyük bölümlerini birkaç saniye içinde ve daha küçük çocuklarda daha hızlı tarayabilirler. Bu hız tüm hastalar için faydalıdır, ancak özellikle de çocuklar, yaşlılar ve kritik hastalar, görüntü elde etmek için gerekli olan kısa bir süre için bile, hareketsiz kalmakta zorluk çekebileceklerdir.

Çocuklar için, BT tarayıcı tekniği radyasyon dozunu azaltmak için boyutlarına ve ilgi alanlarına göre ayarlanır.Bazı BT incelemelerinde, incelenen vücut bölgesindeki görünürlüğü artırmak için bir kontrast madde kullanılır.Tarama sırasında nefesinizi tutmanız istenebilir. Solunum veya vücut hareketleri   görüntülerde bulanıklığa neden olabilir.

BT incelemeleri genellikle ağrısız, hızlı ve kolaydır. Multidetektör BT ile hastanın yatması gereken süre ileri derecede  azalmıştır.

Özel durumlar dışında, BT taraması sırasında muayene odasında yalnız kalacaksınız. Bazen kurşun önlük giyen  bir ebeveyn odada çocuklarıyla birlikte kalabilir. Bununla birlikte, teknisyen bir dahili diafon sistemi aracılığıyla sizinle konuşabilir ve sizi  duyabilir.

Pediatrik hastalarda, bir ebeveyn odaya girebilir, ancak radyasyona maruz kalmayı en aza indirmek için kurşun önlük giymesi gerekebilir.

Bir BT muayenesinden sonra, normal aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Yararları ve riskleri nelerdir?

Yararları

  • BT tarama ağrısız, noninvaziv ve hassastır.
  • BT’nin en önemli avantajlarından biri kemik, yumuşak doku ve kan damarlarını aynı anda görüntüleyebilmesidir.
  • Konvansiyonel röntgenlerin aksine, BT taraması birçok doku türünün yanı sıra akciğerler, kemikler ve kan damarlarının çok ayrıntılı görüntülerini sağlar.
  • BT incelemeleri hızlı ve basittir; Acil durumlarda, iç organ yaralanmaları ve kanamaları hayat kurtarmaya yardımcı olacak kadar hızlı ortaya çıkarabilir.
  • BT’nin çok çeşitli klinik problemler için uygun maliyetli bir görüntüleme aracı olduğu gösterilmiştir.
  • BT hasta hareketine MRG’den daha az hassastır.
  • MRG’den farklı olarak herhangi bir implante edilmiş tıbbi cihazınız varsa BT gerçekleştirilebilir.
  • BT görüntüleme, gerçek zamanlı görüntüleme sağlar ; iğne biyopsileri ve  minimal invaziv prosedürleri yönlendirmek için iyi bir araçtır .
  • BT taraması ile belirlenen bir tanı, keşif cerrahisi ve cerrahi biyopsi ihtiyacını ortadan kaldırabilir.
  • BT muayenesinden sonra hastanın vücudunda radyasyon kalmaz.

Riskler

BT taraması ile iletilen küçük miktarlarda radyasyonun kansere neden olduğuna dair kesin kanıt yoktur.  Bir BT taraması doktorunuz tarafından önerildiğinde, bu testin beklenen yararı radyasyondan kaynaklanan potansiyel riskten ağır basar.

  • Kadınlar, hamile olma ihtimalleri varsa, her zaman hekimlerini  veya BT teknisyenlerini bilgilendirmelidir.
  • Genel olarak BT taraması, hamile kadınlar için, rahimdeki fetüs için potansiyel risk nedeniyle tıbbi olarak gerekli olmadıkça önerilmez.
  • Çocuklar radyasyona karşı daha duyarlı olduklarından, sadece tanı koymak için gerekliyse BT muayenesi olmalı ve kesinlikle gerekli olmadıkça tekrarlayan BT muayenesi olmamalıdır. Çocuklarda BT taramaları her zaman düşük doz tekniği ile yapılmalıdır.

 

 

 

 

Yorumlar

Görüşlerinizi bildiriniz.